Để gán mác “độc quyền,” các nhà phát hành ngày nay toàn… lươn lẹo

Game độc quyền (exclusive) vốn là phương thức cạnh tranh chính của các hệ máy console nhưng theo thời gian, ý nghĩa của từ này đã bị bóp méo.

Trong khoảng thời gian gần đây, Mọt tui chú ý đến một hiện tượng khá thú vị: chữ “độc quyền” mà các nhà phát triển, phát hành game thường xuyên sử dụng đang dần thay đổi ý nghĩa của nó. Trong tự điển tiếng Anh, “exclusive” là danh từ chỉ “một thứ được phát hành bởi chỉ một nguồn duy nhất,” và tương tự trong tiếng Việt, chữ “độc” trong “độc quyền” ý chỉ một cá thể, một tổ chức “độc nhất.” Tuy nhiên khi bạn nhìn vào làng game, từ tiếng Anh đơn giản và dễ hiểu này đang bị các chuyên gia marketing của các hãng game bóp méo và bẻ cong để phù hợp với mục đích của mình.

“Độc quyền” không còn là độc quyền

Đầu tiên, Mọt muốn nói tới độc quyền theo định nghĩa của Microsoft. Trong vài năm trở lại đây, khi Microsoft thay đổi từ “độc quyền Xbox” sang “độc quyền Microsoft,” những tựa game “độc quyền Xbox” của nhà phát hành này đã mở rộng cửa chào đón game thủ PC, bởi Xbox giờ đây đồng nghĩa với bộ phận game của Microsoft, chứ không còn là tên của hệ console mà họ sản xuất. Bạn có thể nhận thấy điều này từ khi họ công bố bộ sưu tập Halo: The Master Chief Collection trên Steam, sự xuất hiện của Halo Infinite trên PC, sự ra đời của Xbox Game Pass cho PC và nhiều hành vi tương tự như đổi tên tập hợp các studio của mình từ Microsoft Studios thành Xbox Game Studios hồi tháng 2/2019 vừa qua.

Dù Xbox Games Showcase thiếu điểm nhấn, nó vẫn là bệ phóng cho Xbox Game Pass - chiến lược next-gen của Microsoft
Xbox giờ là tên mảng game của Microsoft.

Với Epic, “độc quyền” có nghĩa là… không có trên Steam, thường là trong một thời gian nhất định. Những tựa game mang tiếng là độc quyền Epic thật ra có thể được bán tá lả trên những nền tảng khác, và chỉ lên Steam sau khi quãng thời gian này kết thúc. Một ví dụ mà Mọt có thể nghĩ tới là Metro Exodus, tựa game châm ngòi cho sự chán ghét Epic Games Store trước đây. Sau khi kéo căng thần kinh của không ít game thủ, Epic công bố rằng họ sẽ “toàn tâm toàn ý ủng hộ việc bán key các tựa game không độc quyền (non-exclusive game)” và ký hợp đồng với Humble Bundle để cửa hàng này có thể bán Metro Exodus – một tựa game độc quyền Epic.

Theo lời Epic, họ sẽ không lấy bất kỳ khoản tiền nào từ những game được bán trên Humble Bundle. “Đội ngũ Epic rất hào hứng được cho game thủ nhiều lựa chọn để mua game, và đem lại cho các nhà phát triển những cách mới để đến với game thủ,” Epic cho biết. Và thế là dù Metro Exodus mang danh là độc quyền Epic, nó vẫn được bán trên Humble Bundle và thứ mà game thủ sẽ nhận được là một key để kích hoạt trò chơi trên Epic Games Store.

PlayStation 5 có giá bán chính thức, ngày ra mắt và khả năng tương thích ngược với PS4
PlayStation 5 có giá bán chính thức, ngày ra mắt và khả năng tương thích ngược với PS4
3 giờ sáng ngày 17/9 theo giờ Việt Nam, Sony đã chính thức công bố giá bán của PS5 và những tựa game sắp ra mắt trên chiếc console next-gen này. Trong bài viết này, Mọt tui sẽ tổng hợp tất cả những thông tin chính thức được Sony công bố để game thủ Việt...

Và độc quyền kiểu Sony

Phương thức độc quyền của Sony thật ra cũng khá tương tự với Epic. Sau buổi stream của Sony vào rạng sáng ngày 17/9 vừa qua, không ít game thủ đã chế nhạo Sony và các đối tác khi họ cố gắng vặn vẹo những tựa game “không có trên Xbox” thành “độc quyền.”

Điều này xảy ra sau khi buổi stream kết thúc và Sony đăng tải một video gameplay của Demon’s Souls remake do studio Bluepoint thực hiện lên YouTube với dòng chữ “Not available on other consoles for a limited time. Also available on PC” (Không có trên các console khác trong một thời gian. Cũng có trên PC) ở những giây cuối cùng. Đây là tựa game Souls duy nhất chưa có mặt trên PC, nên game thủ của hệ máy này tỏ ra hết sức hào hứng mặc dù mức giá 70 USD trên console next-gen có thể cũng sẽ được áp dụng cho bản PC.

Để sử dụng chữ “độc quyền,” các nhà phát hành ngày nay toàn lươn lẹo

Tuy nhiên sau đó không lâu, Sony lại ẩn đoạn trailer đó đi và công bố rằng đoạn text trên là sai sót của thằng đánh máy, và “Demon’s Souls là độc quyền cho PS5.” Khi bị truy hỏi rằng liệu Demon’s Souls là độc quyền vĩnh viễn cho PS5 hay chỉ là tạm thời như Death Stranding, đại diện của Sony từ chối trả lời thẳng vào vấn đề mà chỉ quanh co lòng vòng và lặp lại thông điệp cũ “Demon’s Souls là độc quyền cho PS5.”

Tương tự, trong trailer của Final Fantasy 16 do Square Enix phát triển, game thủ có thể dễ dàng nhận ra dòng chữ chú thích “Also available on PC” dù nó bị thu lại bé tí bên dưới dòng “PlayStation console exclusive” to tướng bên trên. Sau đó, Square Enix cũng thay thế đoạn trailer này với một trailer mới không hề nhắc gì tới phiên bản PC mà chỉ hiển thị logo PS5. Trả lời báo giới về sự thay đổi này, Square Enix trả lời rằng “chúng tôi không có thông tin nào về việc liệu FF16 có được ra mắt trên các hệ máy khác ngoài PS5 hay không.”

Để sử dụng chữ “độc quyền,” các nhà phát hành ngày nay toàn lươn lẹo

Trong cả hai trường hợp trên, Mọt tui tin rằng dòng chữ Also available on PC bị xóa đi đơn giản là để đánh lừa game thủ. Sony muốn game thủ tin rằng Demon’s Souls độc quyền PS5 (theo đúng nghĩa đen của từ này) để bán console, còn Square Enix muốn dụ game thủ PC mua bản PS5 thay vì ngồi chờ bản PC. Đây là một chiến thuật kinh doanh thường được dân làm game gọi là “double dip” – tức ăn tiền hai lần – đã được Rockstar, Bethesda sử dụng rất thành công khi ăn tiền n lần với các phiên bản GTA V, The Elder Scrolls V: Skyrim. Để áp dụng chiến thuật này, Sony và Square Enix không thể thẳng thắn rằng “game sẽ lên PS5 trước rồi PC/Xbox theo sau,” mà phải nấp đằng sau chữ “độc quyền” để lừa game thủ.

Chỉ tiếc là game thủ cóc tin vào những trò lươn lẹo này. Nhìn vào danh sách game Final Fantasy và Souls trên Steam, chẳng ai dám nói rằng Final Fantasy 16 và Demon’s Souls remake sẽ không ra mắt trên PC. Thật ra, Mọt tui tin rằng cả hai trò chơi sẽ xuất hiện trên PC trong khoảng 6 tháng đến 1 năm sau ngày phát hành vì những gì mà Sony và Square Enix thực hiện gần đây. Bên phía Square Enix, gần như tất cả các bản Final Fantasy “hot” (cũng như Dragon Quest) đều đã lên PC trừ FF7 remake còn quá mới, còn Sony cũng đã công bố rằng họ sẽ tăng cường việc rút tiền từ game thủ PC.

Ai còn độc quyền?

Và thế là giờ đây, kẻ duy nhất còn dùng chữ “độc quyền” đúng nghĩa của nó là Nintendo. Những tựa game của ông lớn này vẫn chỉ ra mắt trên các hệ console của hãng (và mobile), còn ai muốn giả lập hay làm lại chúng trên PC sẽ đối mặt với nguy cơ bị đội ngũ luật sư hùng hậu của họ dòm ngó. Nintendo muốn ăn cả hai đầu là doanh thu console và doanh số bán game, chứ không chấp nhận chỉ lấy tiền bán game như các đối thủ.

Để sử dụng chữ “độc quyền,” các nhà phát hành ngày nay toàn lươn lẹo

Đây là một phương thức kinh doanh chỉ khả thi với Nintendo, bởi lâu nay họ không hề đua cấu hình như Microsoft hay Sony, và các hệ máy console cấu hình thấp của họ có chi phí sản xuất rẻ giúp đem lại lợi nhuận từ việc bán máy. Theo Mọt được biết, Nikkei nói rằng một chiếc Switch có chi phí sản xuất vào khoảng 257 USD, và nó được bán với giá 300 USD đem lại chút ít lợi nhuận. Trong khi đó, cả Xbox Series X và PS5 đều có cấu hình cực khủng, khiến người ta tin rằng cả Microsoft lẫn Sony đều chấp nhận bán máy với giá thấp hơn chi phí sản xuất và kiếm lời từ việc bán game cùng các dịch vụ kèm theo.

Có đáng không?

Việc Sony bẻ cong chữ “độc quyền” là để phục vụ mục tiêu lợi nhuận của mình, và điều đó không có gì khó hiểu. Chẳng hạn trong trường hợp Death Stranding, không ít game thủ PS4 đã hủy đơn đặt trước bản PS4 của trò chơi để chờ đợi bản PC, trong khi số ít game thủ PS4… tức giận vì game thủ PC dám có được tựa game của mình và cũng hủy đơn. Việc che giấu phiên bản PC của trò chơi sẽ giúp Sony lấy được tiền từ những đối tượng này.

Tuy nhiên trong bối cảnh hiện tại, khi game thủ gần như không còn tin vào bất kỳ một chữ nào mà các nhà phát triển / phát hành game tung ra (cũng như các tờ báo game như Mọt), việc lươn lẹo với chữ độc quyền chỉ góp phần làm cho game thủ mất lòng tin vào sự chân thành của các hãng game. Mọt tin chắc rằng trong cộng đồng game thủ chúng ta, không ít người sẵn lòng ủng hộ những nhà phát triển / phát hành biết cách bày tỏ thiện chí của mình. CD Projekt là một ví dụ: trong khi các công ty game khác chỉ có toàn anti-fan chờ đợi sai lầm để chỉ trích, CD Projekt có một đội ngũ fan trung thành sẵn sàng ủng hộ và bảo vệ họ mỗi khi có một vấn đề gì đó xảy ra.

Fanpage Mọt Game Esports - khu vườn địa đàng với hàng ngàn tin tức Esports và 7749 loại meme/video.. vui tính hơn cả crush của bạn. LIKE NGAY ĐỂ CẢM NHẬN!

Bạn có sẵng sàng "tám" xuyên biên giới tại Gia đình Mọt Game, nơi có những thiên tài như Elon Musk, bí ẩn như Dr.Strange và lịch lãm như Constantine?

Và cuối cùng bạn đã đăng ký kênh Youtube của Mọt Game chưa? Đăng ký đi vì nó miễn phí.
Hãy ủng hộ bọn mình để xem nhiều tin game mới hơn nhé!
guest
0 Bình luận
Inline Feedbacks
View all comments
      • Đại Tỷ 3Q
      • Tân OMG3Q VNG
      • Tam Anh Thủ Thành
      • Phong Khởi Trường An Funtap
      • Ngôi Sao Lấp Lánh Mobile
      • Mộng Chiến Quốc Mobile
      • Cửu Âm Chân Kinh Mobile GOSU
      • Hero Awaken
      • Tru Tiên – Thanh Vân Chí
      • Phàm Nhân Mobile Funtap
      • Tân Hiệp Khách 3D
      • One Punch Man The Strongest VNG
      • Chiu Chiu Tam Quốc
      • Dân Chơi Tam Quốc Funtap
      • Tuyệt Kiếm Cổ Phong
      • Siêu Thần Thú Mobile
      • Người Trong Giang Hồ Soha
      • Võ Lâm Kỳ Hiệp
      • Bách Luyện Thành Thần
      • Ngộ Không: Đại Náo Thiên Cung
      • Genshin Impact
      • Samurai Warriors 5
      • Cyberpunk 2077
      • Yakuza: Like a Dragon
      • Diablo Immortal
      • Diablo IV
      • Ruined King: A League of Legends Story
      • Call of Duty: Black Ops Cold War
      • Call of Duty: Modern Warfare
      • Assassins Creed Valhalla
      • Spider-Man: Miles Morales
      • Little Nightmares II
      • Overwatch
      • Final Fantasy VII Remake
      • Observer: System Redux
      • Hitman 3
      • Hyrule Warriors: Age of Calamity
      • Call of the Sea
      • Call of Duty: Warzone
      • Black Myth: Wukong
      • Liên Minh Tốc Chiến
      • Liên Minh Huyền Thoại
      • Garena Liên Quân Mobile
      • Đấu Trường Chân Lý
      • Huyền Thoại Runeterra
      • Valorant
      • Garena Free Fire
      • Dota 2
      • PUBG Mobile
      CLIP HOT TRONG NGÀY

      LỊCH RA MẮT GAME

      29-06

      Bảo Bối Huyền Thoại

      Dung lượng: 1.4GB

      Chơi
      25-06

      Scarlet Nexus

      Dung lượng: 50GB

      Chơi
      24-06

      Đại Tỷ 3Q

      Dung lượng: 400MB

      Chơi
      24-06

      Vùng Đất Bí Ẩn Mobile

      Dung lượng: 1.4GB

      Chơi
      23-06 Chơi
      22-06

      Dân Chơi Tam Quốc Funtap

      Dung lượng: 300 MB

      Chơi
      17-06

      Tuyệt Kiếm Cổ Phong

      Dung lượng: 2GB

      Chơi
      15-06

      Võ Lâm Kỳ Hiệp

      Dung lượng: 1.3 GB

      Chơi
      11-06

      Ratchet and Clank Rift Apart

      Dung lượng: 43 GB

      Chơi
      10-06

      Phượng Hoàng Cẩm Tú

      Dung lượng: 460MB

      Chơi
      10-06

      Tam Quốc Đại Chiến

      Dung lượng: 1.2 GB

      Chơi
      08-06

      Bách Luyện Thành Thần

      Dung lượng: 340 MB

      Chơi
      08-06

      Siêu Thần Thú Mobile

      Dung lượng: 370MB

      Chơi
      04-06

      Tam Anh Thủ Thành

      Dung lượng: 1.5GB

      Chơi
      Top